Μερικές ενότητες βρίσκονται υπό κατασκευή.
Μην λαμβάνετε τίποτα ως δεδομένη διακασία. Να διασταυρώνετε πάντα την όποια πληροφορία βρίσκετε διαδικτυακά με τις αντίστοιχες υπηρεσίες.
Η σελίδα είναι ιδιωτική πρωτοβουλία και δεν υποστηρίζεται από τρίτους ή και δημόσιους φορείς.
Όλα τα άρθρα που αναφέρονται σε ΦΕΚ έχουν σύνδεσμο (τίτλος.pdf) για να ανοίξετε, κατεβάσετε, εκτυπώσετε το ΦΕΚ

menu

ΣΥΛΛΟΓΙΚΕΣ ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΣΕΙΣ

Συλλογικές Διαπραγματεύσεις



Χρήσιμοι Σύνδεσμοι

Υπουργείο Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης

Επιχειρησιακές Συλλογικές Ρυθμίσεις Εργασίας

Κλαδικές και Εθνικές Ομοιοεπαγγελματικές Συλλογικές Ρυθμίσεις Εργασίας

Τοπικές Ομοιοεπαγγελματικές Συλλογικές Ρυθμίσεις Εργασίας


Λίγα λόγια για τις Συλλογικές ΔιαπραγματεύσειςΜε τον Ν.1876/1990 (ΦΕΚ 27/τ.Α΄/8.3.1990) «Ελεύθερες Συλλογικές Διαπραγματεύσεις και άλλες διατάξεις», αναγνωρίστηκε το δικαίωμα διενέργειας ελεύθερων διαπραγματεύσεων μεταξύ των εργοδοτών και εργαζομένων, προκειμένου να συναφθούν Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας (Σ.Σ.Ε.), οι οποίες θα καθορίζουν τους όρους αμοιβής και εργασίας των εργαζομένων.

Αντικείμενο διαπραγμάτευσης (και άρα περιεχόμενο) της κάθε συλλογικής σύμβασης εργασίας (Σ.Σ.Ε.) σύμφωνα με το άρθρο 2 του Ν.1876/1990, είναι, μεταξύ άλλων, το ύψος του κατώτερου μισθού, τα διάφορα επιδόματα και το ωράριο εργασίας για τον κάθε κλάδο, ή επιχείρηση ή ειδικότητα εργαζομένων που αφορά η κάθε Σ.Σ.Ε. Το όριο της διαπραγμάτευσης κάθε φορά το καθορίζουν οι διατάξεις της περ. 2α της ΥΠ.ΙΑ.11 του Ν. 4093/2012 (βλ. σημείο 2), που αποτελούν τα ελάχιστα όρια αμοιβής και εργασίας που μπορεί να συμφωνήσουν εργοδότες και εργαζόμενοι.

Σε περίπτωση αποτυχίας των ελεύθερων διαπραγματεύσεων προκύπτει Απόφαση Διαιτησίας (Δ.Α.), με την προσφυγή είτε από κοινού (των δύο μερών) είτε μονομερώς (ενός εκ των διαπραγματευομένων) στις υπηρεσίες του Οργανισμού Μεσολάβησης και Διαιτησίας (Ο.ΜΕ.Δ), σύμφωνα με το άρθρο 14, Ν.1876/1990 και το άρθρο 4 Ν.4303/2014).

Σχετική Νομοθεσία

Ν.1876/1990, (ΦΕΚ Α/27), όπως τροποποιήθηκε κα ισχύει σήμερα

Π.Υ.Σ. 6/2012

N. 4093/2012, (ΦΕΚ Α/222), όπως κρίθηκε με την Απόφαση Ολομέλειας ΣτΕ 2307/2014


Συχνές Ερωτήσεις


Εκτός από τους ελάχιστους όρους αμοιβής και εργασίας, τι άλλο θα πρέπει να αναφέρονται στα κείμενα των Σ.Σ.Ε.;

Σύμφωνα με την §2 άρθρου 5 Ν.1876/1990, στο έγγραφο της Σ.Σ.Ε. αναφέρονται οι συνδικαλιστικές οργανώσεις που συμβλήθηκαν και οι εκπρόσωποί τους, η χρονολογία κατάρτισης και η έκταση της εφαρμογής της, όπως επίσης και ο χρόνος ισχύος της.

Πόσο διαρκεί μια Συλλογική Ρύθμιση (Σ.Σ.Ε. ή Δ.Α.);

​Μια συλλογική ρύθμιση εργασίας (Σ.Σ.Ε. ή Δ.Α.) μπορεί να έχει διάρκεια από ένα χρόνο, κατ΄ ελάχιστο, έως τρία έτη (Π.Υ.Σ. 6/2012) και μετά τη λήξη ή καταγγελία της ισχύει ως έχει για ένα επιπλέον τρίμηνο (Π.Υ.Σ. 6/2012, αρ. 72 Ν.4331/15 και ΥΠ.Ε.2. Ν.4336/2015).

Μετά την πάροδο της εκ του νόμου τρίμηνης παράτασης ισχύος, τι γίνεται;

​Μετά την πάροδο του τριμήνου, από τους κανονιστικούς όρους που προέβλεπε η κάθε Συλλογική Ρύθμιση (Σ.Σ.Ε. ή Δ.Α.), εξακολουθούν να ισχύουν αποκλειστικά εκείνοι οι όροι που αφορούν στο βασικό μισθό που αυτή προέβλεπε και τα επιδόματα σπουδών, τέκνων, επικινδύνου εργασίας και ωρίμανσης (Π.Υ.Σ. 6/2012, Απόφαση Ολομέλειας ΣτΕ 2307/2014, Εγκύκλιος Υπ. Εργασίας & Κοιν. Ασφάλισης με αριθμ. 4601/304/12.3.2012), εφόσον αυτά προβλέπονταν.

Ποιον δεσμεύει η κάθε Συλλογική Ρύθμιση (Σ.Σ.Ε. ή Δ.Α.);

​Σύμφωνα με το άρθρο 8 του Ν.1876/90, οι Σ.Σ.Ε. και οι όμοιας εκτάσεως Αποφάσεις Διαιτησίας (Δ.Α.) άρθρου 16 Ν.1876/90 (βλ. και Ν.4303/14) δεσμεύουν τους εργαζομένους και εργοδότες που είναι μέλη των συμβαλλομένων συνδικαλιστικών οργανώσεων, ή των εν διενέξει αντίστοιχα, ενώ οι κανονιστικοί όροι μιας επιχειρησιακής συλλογικής σύμβασης εργασίας (Ε.Σ.Σ.Ε.) διέπουν υποχρεωτικά τις εργασιακές σχέσεις του συνόλου των εργαζομένων που απασχολούνται σε συγκεκριμένο εργοδότη.

Βάσει των διατάξεων της περ. 2α της υποπαραγράφου ΙΑ.11 του Ν. 4093/2012 (ΦΕΚ 222/Α/12-11-2012) οι εθνικές γενικές συλλογικές συμβάσεις εργασίας καθορίζουν τους ελάχιστους μη μισθολογικούς όρους εργασίας, που ισχύουν για τους εργαζομένους όλης της χώρας. Βασικοί μισθοί, βασικά ημερομίσθια, κάθε είδους προσαυξήσεις αυτών και γενικά κάθε άλλος μισθολογικός όρος ισχύουν μόνο για τους εργαζομένους, που απασχολούνται από εργοδότες των συμβαλλόμενων εργοδοτικών οργανώσεων και δεν επιτρέπεται να υπολείπονται του νόμιμου νομοθετημένου κατώτατου μισθού και ημερομισθίου.

Επισημαίνουμε ότι βάσει της απόφασης Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας υπ’ αριθμ. 2307/2014, η οποία εκδόθηκε επί αιτήσεων ακυρώσεως κατά της Πράξης Υπουργικού Συμβουλίου 6/28-2-2012 ορίζεται ότι «ως αμοιβή (η οποία πρέπει, μετά την πάροδο τριμήνου από τη λήξη ή την καταγγελία συλλογικής συμβάσεως εργασίας, «να επανέλθει στον βασικό μισθό συν τα παρακάτω… επιδόματα…») νοείται, προφανώς, το σύνολο των παροχών που δίδονται στους εργαζομένους, είτε αυτές σχετίζονται με μισθολογικούς όρους (βασικός μισθός, επιδόματα κλπ), είτε με μη μισθολογικούς όρους εργασίας (άδειες πάσης φύσεως, άλλες υλικές παροχές ή διευκολύνσεις προς τους μισθωτούς). Εξαίρεση των μη μισθολογικών όρων εργασίας από ό,τι συνθέτει την αμοιβή ούτε από το γράμμα ούτε από τον σκοπό των επίμαχων ρυθμίσεων δικαιολογείται.» (σελ 57). Η απόφαση αυτή δημοσιεύτηκε σε δημόσια συνεδρίαση της 24 Ιουνίου 2014.

Τι γίνεται εάν για μια ειδικότητα υπάρχει κλαδική Σ.Σ.Ε. και η επιχείρηση στην οποία εργάζομαι εφαρμόζει επιχειρησιακή συλλογική σύμβαση εργασίας Ε.Σ.Σ.Ε.;

Σύμφωνα με το άρθρο 37 του Ν.4024/2011 (όπως τροποποιήθηκε και ισχύει) παρέχεται από τον νομοθέτη η δυνατότητα σύναψης επιχειρησιακών συμβάσεων, οι οποίες, υπό τις προϋποθέσεις του ιδίου νόμου, υπερισχύουν των όρων της κλαδικής συλλογικής ρύθμισης εργασίας, έως το τέλος του Προγράμματος Οικονομικής Προσαρμογής. Οι Ε.Σ.Σ.Ε. δεν επιτρέπεται να περιέχουν δυσμενέστερους όρους εργασίας και αμοιβής από όσα ορίζονται στην περ. 2α της ΥΠ. ΙΑ. 11 του Ν. 4093/12.

Ποιος είναι αρμόδιος να ερμηνεύσει τους όρους μιας Συλλογικής Σύμβασης;

​Τα κείμενα των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας (Σ.Σ.Ε.), επειδή ακριβώς είναι αποτέλεσμα ελεύθερης διαπραγμάτευσης, ερμηνεύονται αυθεντικά μόνο από τα συμβαλλόμενα μέρη. Σε περίπτωση διαφωνίας ωστόσο, αρμόδια να κρίνουν είναι τα πολιτικά δικαστήρια.

Τι σημαίνει κατώτατος μισθός και κατώτατο ημερομίσθιο; Ποιος τα καθορίζει;

​Ο κατώτατος μισθός υπαλλήλων και το κατώτατο ημερομίσθιο εργατοτεχνιτών είναι τα ελάχιστα όρια αμοιβής στην χώρα, τα οποία καμία συμφωνία ατομική ή συλλογική (μεταξύ εργοδοτών και εργαζομένων) δεν μπορεί να τα παραβιάσει. Ο κατώτατος μισθός και κατώτατο ημερομίσθιο καθορίζονται με νόμο.

Σύμφωνα με τις διατάξεις της ΥΠ.ΙΑ.11 του Ν.4093/2012 (ΦΕΚ 222 Α) καθορίζεται νέο σύστημα διαμόρφωσης νόμιμου κατώτατου μισθού και κατώτατου ημερομισθίου για τους εργαζομένους ιδιωτικού δικαίου όλης της χώρας. Πλέον «οι εθνικές γενικές συλλογικές συμβάσεις εργασίας καθορίζουν τους ελάχιστους μη μισθολογικούς όρους εργασίας, που ισχύουν νια τους εργαζομένους όλης της χώρας. Βασικοί μισθοί, βασικά ημερομίσθια, κάθε είδους προσαυξήσεις αυτών και γενικά κάθε άλλος μισθολογικός όρος, ισχύουν μόνο νια τους εργαζομένους, που απασχολούνται από εργοδότες των συμβαλλόμενων εργοδοτικών οργανώσεων και δεν επιτρέπεται να υπολείπονται του νόμιμου νομοθετημένου κατώτατου μισθού και ημερομισθίου». Επιπρόσθετα στην ίδια υποπαράγραφο (περ. 3.ζ΄) αναφέρεται ότι «ατομικές συμβάσεις εργασίας και συλλογικές συμβάσεις εργασίας κάθε είδους δεν επιτρέπεται να ορίζουν μηνιαίες τακτικές αποδοχές ή ημερομίσθιο πλήρους απασχόλησης κατώτερο από το νομοθετικώς καθορισμένο κατώτατο μισθό και ημερομίσθιο».

Επισημαίνουμε ότι παραπάνω ισχύουν σε συνδυασμό με την απόφαση της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας υπ’ αριθμ. 2307/2014.

Ποιος είναι ο κατώτατος μισθός και το κατώτατο ημερομίσθιο;

​Βάσει του Ν.4093/2012 «μέχρι τη λήξη της περιόδου οικονομικής προσαρμογής που προβλέπουν τα Μνημόνια που προσαρτώνται στο Ν.4046/2012 και οι επακολουθούσες τροποποιήσεις αυτών καθορίζεται ο νόμιμος κατώτατος μισθός υπαλλήλων και το ημερομίσθιο εργατοτεχνιτών ως εξής:

α) Για τους υπαλλήλους άνω των 25 ετών ο κατώτατος μισθός ορίζεται 586,08 ευρώ και για τους εργατοτεχνίτες άνω των 25 ετών το κατώτατο ημερομίσθιο ορίζεται σε 26,18 ευρώ

β) Για τους υπαλλήλους κάτω των 25 ετών ο κατώτατος μισθός ορίζεται 510,95 ευρώ και για τους εργατοτεχνίτες κάτω των 25 ετών το κατώτατο ημερομίσθιο ορίζεται σε 22,83 ευρώ».

Τα ανωτέρω ποσά προσαυξάνονται ανάλογα με την προϋπηρεσία του εργαζομένου, όπως αυτή έχει διαμορφωθεί έως 14-2-2012.

Ποια είναι η τελευταία Ε.Γ.Σ.Σ.Ε. ;

​Η τελευταία Εθνική Γενική Συλλογική Σύμβαση Εργασίας (Ε.Γ.Σ.Σ.Ε.) είναι η από 30.3.2017 ΕΓΣΣΕ (Π.Κ. 6/30.3.2017), με διάρκεια ισχύος από 1.1.2017 έως 31.12.2017. Τα μέρη τα οποία συμβλήθηκαν από πλευράς εργοδοτών ήταν ο Σύνδεσμος Επιχειρήσεων και Βιομηχανιών (Σ.Ε.Β.), η Γενική Συνομοσπονδία Επαγγελματιών, Βιοτεχνών και Εμπόρων Ελλάδας (Γ.Σ.Ε.Β.Ε.Ε.), η Ελληνική Συνομοσπονδία Εμπορίου και Επιχειρηματικότητας (Ε.Σ.Ε.Ε.), ο Σύνδεσμος Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων (Σ.Ε.Τ.Ε.), ενώ από πλευράς των εργαζομένων, η Γενική Συνομοσπονδία Εργατών Ελλάδας (Γ.Σ.Ε.Ε.).