Έννοια μισθού - Ημέρα καταβολής
Άρειος Πάγος: 845/2005 (Τμήμα Β1)
Επιμέλεια: Γρηγόρης Σπ. Μέντης, Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω
Μισθό αποτελούν και οι αμοιβές που οφείλονται κατά νόμο στον μισθωτό, ως αντάλλαγμα υπερεργασίας του, νόμιμης υπερωριακής εργασίας του και επιτρεπόμενης απασχόλησής του σε ημέρα αργίας, αφού συνιστούν νόμιμα ανταλλάγματα εγκύρως παρεχόμενης εργασίας του μισθωτού.
Για τις αμοιβές αυτές τάσσεται από τον νόμο (άρθρο 655 του Α.Κ.) ημέρα καταβολής, ώστε με μόνη την πάροδο αυτής να καθίσταται ο εργοδότης υπερήμερος.
Για τα επιδόματα εορτών Χριστουγέννων και Πάσχα και τις αποδοχές και τα επιδόματα άδειας τάσσεται από τον νόμο (άρθρα 10 της υπουργικής απόφασης 19040/1981, 4 παρ 1 του Α.Ν.539/1945, Ν.4504/1961 και 1 παρ. 3 του Ν.Δ.4547/1966) καθορισμένη ημέρα καταβολής (31η Δεκεμβρίου, 30ή Απριλίου και η τελευταία, το αργότερο, του οικείου έτους, αντίστοιχα), ώστε με μόνη την πάροδο της ημέρας αυτής να επέρχεται η συνέπεια της υπερημερίας.
Εφαρμοσθείσες διατάξεις
Άρθρα 655 και 341 του Α.Κ., άρθρο 10 της υπουργικής απόφασης 19040/1981, άρθρο 4 παρ. 1 του Α.Ν.539/1945, Ν.4504/1961 και άρθρο 1 παρ. 3 του Ν.Δ.4547/1966.
Η κρίση του Άρειου Πάγου
«… 1. Επειδή, κατά το άρθρο 655 του Α.Κ., επί σύμβασης εργασίας, αν δεν υπάρχει αντίθετη συμφωνία ή συνήθεια, ο μισθός καταβάλλεται μετά από την παροχή της εργασίας και, αν υπολογίζεται κατά ορισμένα διαστήματα κατά τη διάρκεια της σύμβασης, καταβάλλεται στο τέλος καθενός από αυτά. Σε κάθε περίπτωση, μόλις λήξει η σύμβαση, γίνεται απαιτητός ο μισθός που αντιστοιχεί στον χρόνο έως τη λήξη. Εξάλλου, μισθός, κατά την έννοια της ως άνω διάταξης, σε συνδυασμό προς τα άρθρα 648 και 649 του Α.Κ. και 1 της υπ’ αριθ. 95 Διεθνούς Σύμβασης Εργασίας, που κυρώθηκε με τον Ν.3248/1955, είναι κάθε παροχή, την οποία οφείλει ο εργοδότης κατά τον νόμο ή τη σύμβαση στον μισθωτό, ως αντάλλαγμα για την παρεχόμενη εργασία του. Άρα μισθό, υπό την έννοια των ως άνω διατάξεων, αποτελούν και οι αμοιβές, που οφείλονται κατά νόμο στον μισθωτό ως αντάλλαγμα υπερεργασίας του, νόμιμης υπερωριακής εργασίας του και επιτρεπόμενης απασχόλησής του σε ημέρα αργίας, αφού συνιστούν νόμιμα ανταλλάγματα εγκύρως παρεχόμενης εργασίας του μισθωτού. Επομένως, για τις αμοιβές αυτές τάσσεται από το άρθρο 655 του Α.Κ., κατά τα ανωτέρω, δήλη ημέρα καταβολής, με τρόπο ώστε με μόνη την πάροδο αυτής να καθίσταται ο εργοδότης υπερήμερος, κατά το άρθρο 341, παρ. 1 του Α.Κ. και να οφείλει έκτοτε επί χρηματικού χρέους τόκους υπερημερίας, κατά το άρθρο 345, εδάφιο α’ του Α.Κ. Εξάλλου, ασχέτως του άρθρου 655 του Α.Κ., για τα επιδόματα δώρων εορτών Χριστουγέννων και Πάσχα και τις αποδοχές και τα επιδόματα άδειας τάσσεται από τον νόμο (άρθρο 10 της υπουργικής απόφασης 19040/1981, που εκδόθηκε κατ’ εξουσιοδότηση του Ν.1082/1980, άρθρο 4 παρ. 1 του Α.Ν.539/1945, Ν.4504/1961 και άρθρο 1 παρ. 3 του Ν.Δ.4547/1966) επακριβώς καθορισμένη ημέρα καταβολής (η 31η Δεκεμβρίου, η 30ή Απριλίου και η τελευταία, το αργότερο, του οικείου έτους, αντίστοιχα), ώστε με μόνη την πάροδο της δήλης αυτής ημέρας να επέρχονται οι ανωτέρω συνέπειες. Ειδικότερα, ο νόμος δεν διακρίνει μεταξύ μισθού υπό στενή και υπό ευρεία έννοια με περιορισμό της εφαρμογής των ως άνω αξιώσεων του μισθού δεν ανάγονται στον καθορισμό της ημέρας καταβολής τους, που είναι επακριβώς βάσει των ορισμών του νόμου καθορισμένη, αλλά στη γένεση και το ύψος των αξιώσεων αυτών, ήτοι σε περιστατικά πάντοτε ερευνητέα και μη αποκλείοντα την έννοια της δήλης ημέρας. Το δε εκκαθαρισμένο της απαίτησης δεν αποτελεί προϋπόθεση της υπερημερίας του οφειλέτη. Απλώς, το ανεκκαθάριστο της απαίτησης θα μπορούσε, κατά περίπτωση, να στηρίξει ένσταση καταλυτική, κατά το άρθρο 342 του Α.Κ., της υπερημερίας του οφειλέτη για έλλειψη υπαιτιότητάς του, λόγω εύλογων αμφιβολιών του περί την ύπαρξη ή την έκταση του χρέους (Ολομέλεια Α.Π. 39-40/2002)…»
