Εφάπαξ Παροχές
α) Η εποπτεία, ο συντονισμός και ο έλεγχος φορέων κοινωνικής ασφάλισης (Κλάδος Εφάπαξ Παροχών Ε.Τ.Ε.Α.Ε.Π.) για θέματα που αφορούν στην εφάπαξ πα- ροχή που χορηγείται από ν.π.δ.δ. και από ν.π.ι.δ. υποχρεωτικής ασφάλισης.
β) Η μελέτη, επεξεργασία, θέσπιση και επιμέλεια εφαρμογής μέτρων που αφορούν στην ασφάλιση των μισθωτών του ιδιωτικού, του δημόσιου και ευρύτερου τομέα, των αυτοαπασχολούμενων,
των ναυτικών και άλλων ειδικών κατηγοριών εργαζομένων για τη χορήγηση εφάπαξ παροχής.
γ) Ο καθορισμός του τρόπου χρηματοδότησης, του ύψους και του τρόπου είσπραξης των εισφορών των ανωτέρω φορέων, ο προσδιορισμός των ασφαλιστέων αποδοχών - εισοδήματος στα οποία υπολογίζονται οι εισφορές για εφάπαξ παροχή, καθώς και των υπόχρεων για την καταβολή και απόδοσή τους.
δ) Η παροχή οδηγιών και διευκρινίσεων σχετικά με την ισχύουσα νομοθεσία που αφορά την ασφάλιση για εφάπαξ παροχή, καθώς και τη χορήγηση εφάπαξ παροχής και η ερμηνεία αυτής.
ε) Η υποβολή εισηγήσεων προς το Συμβούλιο Κοινωνικής Ασφάλισης (ΣΚΑ), η σύνταξη ερωτημάτων προς τη Νομική Υπηρεσία, καθώς και αντικρούσεων επί προσφυγών ενώπιον των Διοικητικών Δικαστηρίων, καθώς και του Συμβουλίου της Επικρατείας.
Γενικά για την Εφάπαξ Παροχή
Το εφάπαξ βοήθημα θεσμοθετήθηκε για να αμβλύνει τις συνέπειες από την απότομη μετάβαση από το ενεργό επαγγελματικό βίο στη συνταξιοδοτική αργία.
Σκοπός των Ταμείων Πρόνοιας [ΕΤΕΑΕΠ (Κλάδος Εφάπαξ Παροχών)-ΝΠΔΔ, ΝΠΙΔ] είναι η καταβολή εφάπαξ παροχής στους αποχωρούντες ασφαλισμένους τους, το οποίο αποτελεί επέκταση της συνταξιοδοτικής προστασίας των εργαζομένων με σκοπό την αναπλήρωση μέρους του απολεσθέντος εισοδήματός τους. Η υπαγωγή στην ασφάλιση είναι υποχρεωτική και από τους φορείς αυτούς καλύπτεται το σύνολο των μισθωτών του δημοσίου τομέα (δημόσιοι υπάλληλοι, υπάλληλοι Ν.Π.Δ.Δ., Τραπεζών, ΟΣΕ κλπ) και ένα μικρό ποσοστό των μισθωτών ιδιωτικού τομέα (ξενοδοχοϋπάλληλοι, εργάτες μετάλλου, εμποροϋπάλληλοι, υπάλληλοι εταιριών τσιμέντων, λιπασμάτων, υπάλληλοι πρακτορείων τύπου, κ.α.) και αυτοτελώς απασχολούμενων (ιατροί, δικηγόροι, μηχανικοί, εργολήπτες δημοσίων έργων, αρτοποιοί, κ.α.).
ΠΡΟΦΙΛ κλάδου εφάπαξ παροχών ETEAΕΠ
Συχνές ΕρωτήσειςΠοιοι είναι οι Φορείς που χορηγούν εφάπαξ παροχή και υπόκεινται στην αρμοδιότητα του Υπουργείου Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης;
I) Ενιαίο Ταμείο Επικουρικής Ασφάλισης και Εφάπαξ Παροχών (ΕΤΕΑΕΠ)
- Κλάδος Εφάπαξ Παροχών
Στον Κλάδο Εφάπαξ Παροχών του ΕΤΕΑΕΠ εντάχθηκαν από 1/1/2017 τα παρακάτω ταμεία/τομείς/κλάδοι/λογαριασμοί Πρόνοιας
Α. Από το Ταμείο Πρόνοιας Δημοσίων Υπαλλήλων (ΤΠΔΥ) οι Τομείς:
1) Τομέας Πρόνοιας Δημοσίων Υπαλλήλων
2) Τομέας Πρόνοιας Υπαλλήλων Ν.Π.Δ.Δ.
3) Τομέας Πρόνοιας Ορθόδοξου Εφημεριακού Κλήρου της Ελλάδος
4)Τομέας Πρόνοιας Προσωπικού Εμπορικών, Βιομηχανικών, Επαγγελματικών, Βιοτεχνικών Επιμελητηρίων του Κράτους
5) Τομέας Πρόνοιας Προσωπικού Ταμείου Νομικών
6) Τομέας Πρόνοιας Δημοτικών και Κοινοτικών Υπαλλήλων
Β. Από το Ταμείο Πρόνοιας Ιδιωτικού Τομέα (ΤΑΠΙΤ) οι Τομείς:
1) Τομέας Πρόνοιας Εργατοϋπαλλήλων Μετάλλου
2) Τομέας Πρόνοιας Προσωπικού Εταιρειών Λιπασμάτων
3) Τομέας Πρόνοιας Προσωπικού Εταιρειών Τσιμέντων
4) Τομέας Πρόνοιας Προσωπικού Ιπποδρομιών
5) Τομέας Πρόνοιας Υπαλλήλων Εμπορικών Καταστημάτων
6) Τομέας Πρόνοιας Ξενοδοχοϋπαλλήλων
7) Τομέας Πρόνοιας Λιμενεργατών
8) Τομέας Πρόνοιας Υπαλλήλων Οργανισμού Λιμένος Πειραιώς
9) Τομέας Πρόνοιας Προσωπικού Οργανισμού Εθνικού Θεάτρου
10) Τομέας Πρόνοιας Προσωπικού Οργανισμού Υδρεύσεως Θεσσαλονίκης
11) Τομέας Πρόνοιας Προσωπικού Οργανισμού Λιμένος Θεσσαλονίκης
Γ. Από το Ενιαίο Ταμείο Ασφάλισης Προσωπικού Εργαζομένων στα Μ.Μ.Ε. (Ε.Τ.Α.Π.- Μ.Μ.Ε.) ο κλάδος πρόνοιας που περιλαμβάνει τους Τομείς:
1) Τομέας Πρόνοιας Ιδιοκτητών, Συντακτών και Υπαλλήλων Τύπου
2) Τομέας Πρόνοιας Εφημεριδοπωλών και Υπαλλήλων Πρακτορείων Αθηνών
3) Τομέας Πρόνοιας Εφημεριδοπωλών και Υπαλλήλων Πρακτορείων Θεσσαλονίκης.
Δ. Από το Ταμείο Ασφάλισης Υπαλλήλων Τραπεζών και Επιχειρήσεων Κοινής Ωφέλειας (Τ.Α.Υ.Τ.Ε.Κ.Ω.) ο κλάδος πρόνοιας που περιλαμβάνει τους Τομείς:
1) Τομέας Πρόνοιας Προσωπικού Ο.Τ.Ε
2) ΚΑΠ –Δ.Ε.Η.
3) Τομέας Πρόνοιας Προσωπικού Ο.Σ.Ε
4) Τομέας Πρόνοιας Προσωπικού Ε.Ρ.Τ. και Τουρισμού
5) Τομέας Πρόνοιας Προσωπικού Εμπορικής Τραπέζης
6) Τομέας Πρόνοιας Προσωπικού Ιονικής-Λαϊκής Τραπέζης
Ε. Από το Ενιαίο Ταμείο Ανεξάρτητα Απασχολουμένων (Ε.Τ.Α.Α.) ο κλάδος πρόνοιας που περιλαμβάνει τους Τομείς:
1) Τομέας Πρόνοιας Μηχανικών και Εργοληπτών Δημοσίων Έργων
2) Τομέας Πρόνοιας Υγειονομικών
3) Τομέας Πρόνοιας Δικηγόρων Αθηνών
4) Τομέας Πρόνοιας Δικαστικών Επιμελητών
5) Τομέας Πρόνοιας Συμβολαιογράφων
6) Τομέας Πρόνοιας Εργοληπτών Δημοσίων Έργων
ΣΤ. 1) Ταμείο Πρόνοιας Αξιωματικών Εμπορικού Ναυτικού (Τ.Π.Α.Ε.Ν.) και
2) Ταμείο Πρόνοιας Κατωτέρων Πληρωμάτων Εμπορικού Ναυτικού (Τ.Π.Κ.Π.Ε.Ν.),
3) Ειδικός Λογαριασμός Πρόνοιας Υπαλλήλων ΙΚΑ
II) Τα παρακάτω ταμεία με την μορφή ΝΠΙΔ:
α) Ταμείο Αυτασφάλειας Προσωπικού Εθνικής Τραπέζης της Ελλάδος,
β) Αλληλοβοηθητικό Ταμείο Πρόνοιας Προσωπικού ΑΕΕΓΑ «Η ΕΘΝΙΚΗ»
γ) Αλληλοβοηθητικό Ταμείο Πρόνοιας Εργαζομένων ΑΤΕ
δ) Αλληλοβοηθητικό Ταμείο Προσωπικού ΕΤΒΑ
ε) Ταμείο Αλληλοβοηθείας Δικηγόρων Πειραιώς
στ) Ταμείο Αλληλοβοηθείας Δικηγόρων Θεσσαλονίκης
ζ) Ταμείο Αλληλοβοήθειας Υπαλλήλων Φαρμακευτικών Εργασιών (ΤΑΥΦΕ)
Εφάπαξ παροχή και Διαδοχική ασφάλιση
Οι χρονικές προϋποθέσεις που απαιτούνται για την απονομή εφάπαξ παροχής, σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ. 3α του άρθρου 35 του ν. 4387/2016, πληρούνται με συνυπολογισμό του χρόνου ασφάλισης που έχει διανυθεί διαδοχικά σε όλους τους φορείς/τομείς/κλάδους/ λογαριασμούς που εντάχθηκαν στο Ε.Τ.Ε.Α.Ε.Π..
Ως προς τη διαδικασία υποβολής της αίτησης, από την 01.01.2017, οι ασφαλισμένοι υποβάλουν μόνο μία αίτηση για χορήγηση εφάπαξ παροχής στον κλάδο εφάπαξ παροχών του Ε.Τ.Ε.Α.Ε.Π. κατά την επέλευση του ασφαλιστικού κινδύνου, στην αρμόδια Υπηρεσία του Ε.Τ.Ε.Α.Ε.Π. στην οποία υπάγεται ο ασφαλισμένος πριν τη διακοπή της ασφάλισης και όχι ξεχωριστές αιτήσεις σε κάθε πρώην φορέα/κλάδο/τομέα/λογαριασμό πρόνοιας που είχαν ασφαλιστεί, όπως ίσχυε μέχρι 31.12.2016.
Ποιες είναι οι προϋποθέσεις καταβολής της Εφάπαξ Παροχής ;
Η εφάπαξ παροχή απονέμεται από το ΕΤΕΑΕΠ εφόσον ο ασφαλισμένος έλαβε κύρια σύνταξη λόγω γήρατος ή οριστικής αναπηρίας και συντρέχουν οι απαιτούμενες χρονικές προϋποθέσεις από τη νομοθεσία που διέπει το τελευταίο από τα εντασσόμενα ταμεία, τομείς, κλάδους ή λογαριασμούς στο ΕΤΕΑΕΠ κατά την ημερομηνία ένταξης. Σε περίπτωση διακοπής της ασφάλισης πριν από την ημερομηνία ένταξης, λαμβάνονται υπόψη οι χρονικές προϋποθέσεις από τη νομοθεσία που διέπει το τελευταίο ταμείο, τομέα, κλάδο ή λογαριασμό ασφάλισης στον οποίο υπήρχε ασφάλιση και ισχύουν κατά την ημερομηνία ένταξης.
Ποιοι είναι οι δικαιούχοι Εφάπαξ Παροχής θανόντος ασφαλισμένου;
Σε περίπτωση θανάτου ασφαλισμένου, που δεν είχε αποκτήσει κατά το χρόνο του θανάτου του δικαίωμα για λήψη εφάπαξ παροχής, δηλαδή ασφαλισμένου, ο οποίος απεβίωσε πριν την επέλευση του ασφαλιστικού κινδύνου, γήρατος ή αναπηρίας, χορηγείται εφάπαξ παροχή στα πρόσωπα της οικογένειάς του, εφόσον συντρέχουν οι χρονικές προϋποθέσεις συνταξιοδότησης λόγω θανάτου, του φορέα κύριας ασφάλισης στον οποίο ήταν ασφαλισμένος ο θανών. Αν δεν υπάρχουν πρόσωπα της οικογένειας που δικαιούνται σύνταξη εξαιτίας του θανάτου του ασφαλισμένου, η εφάπαξ παροχή χορηγείται στον επιζώντα σύζυγο και στα τέκνα αυτού ανάλογα με το κληρονομικό τους δικαίωμα. Αν δεν υπάρχουν τα ανωτέρω πρόσωπα, εφόσον ο θανών είχε συμπληρώσει κατά το χρόνο θανάτου του εικοσαετή τουλάχιστον ασφάλιση, αυτή καταβάλλεται στους γονείς, αδελφούς/ες του θανόντος ασφαλισμένου, κατά το ποσοστό του κληρονομικού τους δικαιώματος.
Οι περιπτώσεις θανάτου ενώ ο θανών είχε εξέλθει της υπηρεσίας του και ανέμενε το εφάπαξ βοήθημα, ανεξαρτήτως εάν είχε εκδοθεί ή όχι η συνταξιοδοτική πράξη, αντιμετωπίζονται ως προς το ποιος καθίσταται δικαιούχος βάσει των διατάξεων του Αστικού Κώδικα περί κληρονομικής διαδοχής.
Ποιοι δικαιούνται επιστροφή εισφορών και πως υπολογίζεται ;
Στους μη δικαιούμενους εφάπαξ παροχής από υπηρεσία, εργασία ή επάγγελμα, για το οποίο ασφαλίστηκαν σε ταμείο, τομέα, κλάδο και λογαριασμό πρόνοιας για χρόνο ασφάλισης τουλάχιστον τριών (3) ετών ή σε περίπτωση θανάτου αυτών στα πρόσωπα που αναφέρονται στην παράγραφο 3β του αρθ. 35 του ν. 4387/2016, εφόσον ο θανών είχε συμπληρώσει τον παραπάνω χρόνο ασφάλισης, επιστρέφονται οι ατομικές τους εισφορές, ύστερα από αίτησή τους, η οποία υποβάλλεται μετά την επέλευση του ασφαλιστικού κινδύνου μαζί με τη συνταξιοδοτική απόφαση, θετική ή απορριπτική, του φορέα κύριας ασφάλισης. Για επιστροφή ατομικών εισφορών που καταβλήθηκαν, σύμφωνα με τις διατάξεις των οικείων καταστατικών για χρόνο ασφάλισης έως 31.12.2013 το επιστρεπτέο ποσό προκύπτει, σύμφωνα με τα οριζόμενα στις παραγράφους 2 και 3 του άρθρου 9 του Ν. 2335/1995 (Α΄ 185) και την υπουργική απόφαση Φ.80000/οικ.26625/1319/17.11.2006 (Β΄ 1772). Για επιστροφή εισφορών χρονικών διαστημάτων από 1.1.2014 και εφεξής το ύψος του επιστρεπτέου ποσού προκύπτει από τη συσσωρεμένη αξία των εισφορών στην ατομική μερίδα.
Η αποζημίωση μετά την παραίτηση/αποχώρηση από την εργασία είναι ταυτόσημη με την εφάπαξ παροχή;
Η αποζημίωση λόγω αποχώρησης που δεν συνδυάζεται με παρακράτηση ασφαλιστικών εισφορών είναι διαφορετική από την χορήγηση εφάπαξ παροχής που προϋποθέτει ασφάλιση σε Ταμείο Προνοίας και την καταβολή των εισφορών σε αυτό. Η χορήγηση αποζημίωσης δεν αποτελεί αρμοδιότητα της Δ/νσης Πρόσθετης Ασφάλισης της ΓΓΚΑ του Υπουργείου Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης.
Που πρέπει να απευθυνθούν για την χορήγηση αποζημίωσης/εφάπαξ όσοι εργάζονταν σε κάποιον από τους φορείς: πρώην Εθνικό Οργανισμό Προνοίας (Ε.Ο.Π.), στο Κέντρο Βρεφών «Μητέρα», στα πρώην ιδρύματα Βρεφονηπιακών Σταθμών Αθηνών (ΙΒΣΑ), Θεσσαλονίκης (ΙΒΣΘ) και
Οι υπάλληλοι που υπηρετούσαν στους φορείς αυτούς και μετατάγησαν ή μεταφέρθηκαν σε οργανικές ή προσωποπαγείς θέσεις των υπηρεσιών που αναφέρονται στο ν. 3106/2003 λαμβάνουν κατά το χρόνο της συνταξιοδότησής τους, εφάπαξ ή αναλογία αποζημίωσης, για όσα χρόνια υπηρέτησαν στους Οργανισμούς αυτούς. Για περισσότερες πληροφορίες παρακαλείσθε να απευθύνεστε στο Τμήμα Μισθοδοσίας της Δ/νσης Οικονομικής Διαχείρισης του Υπουργείου.
Χρήσιμα έγγραφα
Χρήσιμοι Σύνδεσμοι
- Υπουργείο Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης
- ΕΤΕΑΕΠ
- Ταμείο Αυτασφάλειας Προσωπικού Εθνικής Τραπέζης της Ελλάδος
- Αλληλοβοηθητικό Ταμείο Προσωπικού ΕΤΒΑ
- Ταμείο Αλληλοβοηθείας Δικηγόρων Θεσσαλονίκης
- Ταμείο Αλληλοβοήθειας Υπαλλήλων Φαρμακευτικών Εργασιών (ΤΑΥΦΕ)
- Ταμείο Αλληλοβοηθείας Δικηγόρων Πειραιώς